¿Citar?

Unha cita bibliográfica é o conxunto de datos precisos e detallados cos que se facilita a revisión de documentos, calquera que sexa o seu formato, ou dunha das súas partes e das súas características editoriais.

Ao elaborar unha bibliografía, temos dúas opcións,

> Ben poderemos recurrir a ferramentas que nos faciliten o traballo de xestión bibliográfica, como RefWorks, Mendeley, EndNote Web [dispoñible dende Web of Science] ou Zotero.
> Ben poderemos realizar as referencias bibliográficas manualmente.

Non obstante, os dous métodos apoianse sobre unha mesma base teórica, que cómpre ter presente nas súas diversas variantes.

Documentos impresos

Os seguintes esquemas están baseados na Norma UNE 50-104-94 [equivalencia da ISO 690:1987]. Esta norma non refire unha puntuación concreta ou estilo tipográfico. Os elementos sinalados con asterisco [*] son opcionais. Ademais debemos ter en conta o seguinte:

> Os datos da referencia tomaranse do documento.
> Os nomes de pila poden reducirse ás súas iniciais.
> Respéctase o criterio de uso de maiúsculas da lingua na que se dá a información.
> Cando existan varios autores separaranse por punto e coma, e se son máis de tres utilizarase o primeiro seguido da abreviatura et al.
> No caso de obras anónimas o primeiro elemento será o título.
> Se o autor é unha entidade a referencia iniciarase co nome desta seguida da sección, separadas por punto.
> Se temos que citar un documento aínda non publicado poñeremos no lugar da data "[en prensa]".
> Os subtítulos pódense incluír tras o título separándoos por dous puntos.
> Se no documento non aparece ningunha data podémoslle dar unha aproximada. Ex.: ca. 1957.
> Os títulos das publicacións en serie poden abreviarse segundo a NORMA UNE 50-134.
> Pódese utilizar nas citas dentro do texto o sistema de autor e data. Neste caso pódense elaborar as referencias colocando a data despois do primeiro elemento.

Monografía

APELIDO[S], nome. Título do libro en cursiva. Responsabilidade subordinada*. Edición. Lugar de publicación: editorial, ano. Extensión*. Serie*. Notas*. Número normalizado.

LOMINADZE, D.G. Cyclotron waves in plasma. Translated by A.N. Dellis; edited by SM. Hamberger. 1st ed. Oxford: Pergamon Press, 1981. 206 p. International series in natural philosophy. Traducción de: Cicklotronnye volny v plazme. ISBN 0-08-021680-3

NOTA: As actas publicadas dun congreso citánse como unha monografía, e cada ponencia como parte dunha monografía.

Parte dunha monografía

APELIDOS[S], nome. Título do artigo en redonda. En APELIDO[S], nome. Título do libro en cursiva. Responsabilidade subordinada*. Edición. Lugar de publicación: editor, ano, situación na publicación fonte.

MUÑIZ, J. Tratamiento quirúrgico del ulcus gastroduodenal. En MORENO GONZÁLEZ, E. [dir.] Actualización en cirugía del aparato digestivo. Madrid: Jarpyo, 1987, vol.IV, p.367-369

Publicación seriada

Título da publicación en cursiva. Responsabilidade principal. Edición. Identificación do fascículo [datas e/ou números]. Lugar de publicación: editorial, data do primeiro volume-data do último volume. Serie*. Notas*. ISSN.

Communications equipment manufacturers. Manufacturing and Primary Industries Division, Statistics Canada. Preliminary edition. Ottawa: Statistics Canada, 1971- . Annual census of manufactureres. Texto en inglés y en francés. ISSN 0700-0758

Parte dunha publicación seriada

APELIDO[S], nome. Título do artigo en redonda. Responsabilidade subordinada*. Título da revista en cursiva. Edición. Localización no documento fonte: ano, número, páxinas.

WEAVER, W. The collectors: command performances. Photography by Robert EmmettBright. Architectural Digest, diciembre 1985, vol.42, nº 12, p. 126-133.

Tese

a] Sen publicar,

APELIDO[S], nome. Título da tese en cursiva. Responsabilidade subordinada*. Clase de tese inédita. Institución académica na que se presenta. Lugar, ano.

MATEO MIRAS, J.A. Estudio Sistemático y Zoogeográfico de los Lagartos Ocelados Lacerta Lepida Daudin [1802], Lacerta Pater [lataste, 1880], [Sauria Lacertidae]. Tesis doctoral inédita, Universidad de Sevilla, 1988.

b] Se a tese está dispoñible en fotocopias ou microfichas, pero non publicada, danse os mismos datos pero sen a mención de "inédita" e indicando o distribuidor,

CONERLY, P.P. An edition, study and glossary of the “Eutropio” of Juan Fernández de Heredia [Spanish text]. Tesis doctoral, Chapel Hill, University of North Carolina, 1979 [distr. University Microfilm International].

c] Se a tese está publicada farase seguindo o modelo de monografías pero mantendo a nota da institución na que se presentou.

Patente

MENCIÓN DE RESPONSABILIDADE PRINCIPAL. Denominación do elemento patentado en cursiva. Responsabilidade secundaria*. Notas*. País ou organismo ante o que se rexistra, tipo de documento. Número. Ano-mes-día de publicación.

CONSEJO SUPERIOR DE INVESTIGACIONES CIENTíFICAS. Instalación para el precalentamiento de materias primas con destino a los procedimientos de fabricación de acero mediante conversión al oxígeno. Inventor: M. FERNÁNDEZ LÓPEZ. Int. Cl. ² C22 B 1/04. Fecha de solicitud: 1986-05-27. España, patente de invención. ES 8703165 A6. 1987-04-16.

Informe

a] Informe inédito,

APELIDO[s], N. Título do informe en cursiva, informe inédito, organismo produtor, año.

GONZÁLEZ, J. El crecimiento de la pobreza en medio del lujo pródigo y el despilfarro consumista, informe inédito, Asociación Filantrópica de Marbella, mayo de 1992.

b] Informe publicado,

APELLIDOS[s], N. Título do informe en cursiva. Lugar de publicación: editorial, ano. [Serie, número da serie] [dispoñibilidade]

GUSTAFSSON, H. Building materials identified as sources for idoor air pollution. Kem. Anal., Statens Provingsanst., Boras, Sweden. 1990. [Report SPRAPP-1990:25] [disponible NTIS, order nº PB91-135202].

Norma

Número de referencia da norma. Título.

ISO 690: 1997. Documentation -- Bibliographic references -- Content, form and structure.

Documentos electrónicos

Estas pautas baséanse na ISO 690-2 e en ESTIVILL, A. e C. URBANO, Como citar recursos electrónicos. Information World, edición en español, vol. 6, núm. 9 [setembro, 1997], pp. 16-26.

Os elementos sinalados cun [*] son opcionais. Os sinalados con [**] son obrigatorios no caso de documentos en liña e non se aplican na maioría dos outros casos. Os elementos en cursiva poden ir tamén subliñados.

Os documentos en soporte electrónico, que non sexan en liña, reciben case o mesmo tratamento que os documentos impresos [especificando o tipo de soporte]. Ademais de seguir a maioría das pautas recomendadas para os documentos impresos, teremos en conta estas outras,

> Os datos tomaranse do documento electrónico visto ou oído. Como último recurso tomarémolos da documentación que o acompaña, a funda ou colector.
> A data de consulta é imprescindible para todos aqueles documentos electrónicos susceptibles de ser modificados [documentos en liña] ou cando non encontremos outra data no documento. Pola súa importancia, e a pesar de que a norma ISO prescribe un lugar para a súa colocación dentro da referencia, é frecuente encontrar este dato ao final da referencia.
> Para os documentos en liña por Internet seguiremos a norma de identificación URL do World Wide Web Consortium.
> Citar o lugar e a editorial non é obrigatorio para os documentos en liña. Citaranse cando queden claramente destacados no documento.

Texto electrónico, base de datos ou programa informático

RESPONSABLE PRINCIPAL. Título en cursiva [tipo de soporte]. Responsable[s] secundario*. Edición. Lugar de publicación: editor, data de publicación, data de actualización/revisión. [Data de consulta]**. Descripción física*. [Colección]*. Notas*. Disponibilidade e acceso**. Número normalizado*.

WOLLSTONECRAFT, M. A vindication of the rights of women [en línea] : with strictures on political and moral subjects. [New York]: Columbia University, Bartleby Library, 1996. [Consulta: 5 mayo 1997]. XVI, [17]-340 p. Transcripción y conversión al formato HTML de la ed.: Printed at Boston: by Peter Edes for Thomas and Andrews, 1792.

WorldCat [en línea]. [Dublin, Ohio]: OCLC. [Consulta: 6 mayo 1997]. Base de datos bibliográfica disponible en el distribuidor OCLC FirstSearch por la red IPSS vía IBERPAC.

Parte dun texto electrónico, base de datos ou programa informático

RESPONSABLE PRINCIPAL [do documento fonte ou principal]. Título en cursiva [tipo de soporte]. Responsable[s] secundario[s]*. Edición. Lugar de publicación: editor, data de publicación, data de actualización/revisión. [Data de consulta]**. Designación do capítulo ou parte, Título da parte, numeración e/ou localización da parte dentro do documento*. Notas*. Dispoñibilidade e acceso** [Data de consulta]**. Número normalizado*.

WOLLSTONECRAFT, M. A vindication of the rights of women [en línea]: with strictures on political and moral subjects. [New York]: Columbia University, Bartleby Library, 1996. [Consulta: 5 mayo 1997]. Chap. XII, On national education. Transcripción y conversión al formato HTML de la ed.: Printed at Boston: by Peter Edes for Thomas and Andrews, 1792.

Publicación seriada electrónica

Título en cursiva [tipo de soporte]. Edición. Designación dos números [data e/ou núm.]*. Lugar de publicación: editor, data de publicación. [Data de consulta]**. Descrición física*. [Colección]*. Notas*. Dispoñibilidade e acceso**. Número normalizado*.

Avui [en línea]. [Barcelona: Premsa Catalana], 1995- . [Consulta: 5 mayo 1997]. Publicación seriada diaria. Dirección de acceso al número del día de la consulta: . Archivo de los números de los últimos seis meses en: .

Parte dunha publicación seriada electrónica

RESPONSABLE PRINCIPAL [da contribución]. Título [da contribución]. Título en cursiva [da publicación seriada] [tipo de soporte]. Edición. Localización da parte dentro do documento. Notas*. Dispoñibilidade e acceso**. Número normalizado*.

WILLET, P. The Victorian Women Writers Project : the library as a creator and publisher of electronic texts. The public-access computer systems review [en línea] Vol. 7, no. 6 [1996]. [Consulta: 27 abr. 1997].

Boletín de noticias ou rolda de discusión

Título en cursiva [tipo de soporte]. Responsable[s] secundario[s]*. Lugar de publicación: editor, data de publicación. [Data de consulta]**. Notas*. Dispoñibilidade e acceso**.

IWETEL [en línea]. Moderadores: Pedro Hípola, Tomàs Baiget. Information World en Español, 1993-. [Consulta: 5 mayo 1997]. Lista de discusión en el servidor. Archivo de los mensajes publicados desde abril de 1997 en:

Correo electrónico dunha rolda de discusión

RESPONSABLE PRINCIPAL [da mensaxe]. Título [da mensaxe]. En: Título en cursiva [do sistema] [tipo de soporte]. [Data de consulta]**. Numeración e/ou localización da mensaxe dentro do sistema [data, número da mensaxe]. Dispoñibilidade e acceso**.

SANZ DE LAS HERAS, Jesús. Nuevo IWETEL!. En: IWETEL [en línea]. 14 abr. 1997. [Consulta: 5 mayo 1997]. Lista de discusión en el servidor. Mensaje archivado en:

Correo electrónico persoal

RESPONSABLE PRINCIPAL [da mensaxe]. Título [da mensaxe] [tipo de soporte]. Data da mensaxe. Nota co tipo de mensaxe [pode incluir o receptor].

SCS FAQ Editor. Bienvenido a soc.culture.spain! [en línea]. 7 feb. 1997. Mensaje electrónico enviado a los lectores la primera vez que publican un mensaje.

Estilos

Algúns dos estilos de citas máis importantes e habituais son,

> APA Style. Creado pola Asociación Americana de Psicoloxía, é utilizado fundamentalmente en traballos desta materia.
> Chicago Manual of Style.
> Estilo Vancouver. Requisitos de uniformidade para manuscritos enviados a revistas biomédicas.
> Harvard Style. Moi utilizado en física, ciencias naturais e ciencias sociais.
> MLA Citation Style. Utilizado en informes e traballos de investigación.